> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://doc.portal.io.vn/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://doc.portal.io.vn/tai-nguyen-ton-giao/phat-giao/lich-su/phat-giao-tren-the-gioi/mong-co.md).

# Mông Cổ

Theo nhà nghiên cứu sử học [người Anh](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Anh) Andrew Skilton[\[36\]](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o#cite_note-36), Phật giáo được truyền vào [Mông Cổ](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95) từ [Ấn Độ](https://vi.wikipedia.org/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), [Trung Á](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_%C3%81) và [Trung Hoa](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) vào đầu [thế kỷ 4](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_4) [TCN](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn) bằng [con đường tơ lụa](https://vi.wikipedia.org/wiki/Con_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_t%C6%A1_l%E1%BB%A5a) (Silk Road) qua các nhà buôn người Ấn Độ. Từ đó Phật giáo dần dà phát triển đến [thế kỷ 13](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_13) với nhiều đợt truyền giáo của [Phật giáo Tây Tạng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng) và [Phật giáo Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_Trung_Qu%E1%BB%91c). Tuy nhiên, Phật giáo Tây Tạng chiếm ưu thế và ảnh hưởng mạnh mẽ vào đời sống của người dân Mông Cổ. Đỉnh cao của sự ảnh hưởng này là [Đạt-lại Lạt-ma](https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1t-l%E1%BA%A1i_L%E1%BA%A1t-ma) thứ 4 là người Mông Cổ (1588). Trước khi Phật giáo được truyền vào Mông Cổ, tôn giáo bản địa là Shaman giáo, một tôn giáo chịu ảnh hưởng từ truyền thống tâm linh của người Ba Tư.

<figure><img src="https://2201844336-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FsP5O6OPv8VfUEGPxFTHD%2Fuploads%2F1jlh1I5i127AYcxT6T9O%2Fimage.png?alt=media&amp;token=edfbfaac-f754-4346-a5f7-b8a5f4386f74" alt=""><figcaption><p>Tượng Đức Phật tại <a href="https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tu_vi%E1%BB%87n_Danzandarjaa_Khiid&#x26;action=edit&#x26;redlink=1">tu viện Danzandarjaa Khiid</a> ở thành phố <a href="https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=M%C3%B6r%C3%B6n&#x26;action=edit&#x26;redlink=1">Mörön</a></p></figcaption></figure>

Phật giáo Mông Cổ bắt đầu hưng thịnh từ [thế kỷ 13](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_13) đến cuối [thế kỷ 19](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) khi tôn giáo này trở thành quốc giáo của Mông Cổ. Đến đầu [thế kỷ 20](https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20), Mông Cổ chịu nhiều đau khổ vì chiến tranh, xung đột chính trị từ các cường quốc bên ngoài, sau [Trung Quốc](https://vi.wikipedia.org/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) (1912), [Nhật Bản](https://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) đánh chiếm vào [Manchuria](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u) vào năm 1931, và sau [thế chiến thứ 2](https://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) vào năm 1945, [Hồng quân Liên Xô](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93ng_Qu%C3%A2n) bắt đầu cuộc giải phóng cho [Mông Cổ](https://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95). Và từ đó trở đi Mông Cổ trở thành quốc gia [xã hội chủ nghĩa](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a), với chính sách không khoan nhượng [tôn giáo](https://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o), có hàng chục ngàn tăng ni và cư sĩ Phật giáo Mông Cổ trí thức bị trục xuất hoặc bị tống giam, thanh thiếu niên dưới 18 tuổi không được xuất gia, hơn 800 tự viện bị phá hủy hoàn toàn trên khắp Mông Cổ.

Từ năm 1989 đến nay, khi Mông Cổ trở thành nước [đa đảng](https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_%C4%91a_%C4%91%E1%BA%A3ng) thì các rào cản về sinh hoạt tín ngưỡng được tháo bỏ, các hoạt động của Phật giáo đã từng bước trở lại bình thường, có hơn 160 ngôi Tu viện Phật giáo được xây dựng hoặc mở cửa trở lại và rất nhiều người xuất gia tu học và làm công tác truyền giáo. Hiện nay, 50% dân số Mông Cổ theo [Phật giáo Tây Tạng](https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_T%C3%A2y_T%E1%BA%A1ng)
